Prowadzenie działalności gospodarczej coraz częściej wiąże się z koniecznością pokazywania nie tylko wyników finansowych, lecz także wpływu firmy na otoczenie. Inwestorzy, partnerzy i instytucje publiczne oczekują informacji o tym, w jaki sposób przedsiębiorstwo działa wobec środowiska, pracowników i rynku. Właśnie w tym kontekście pojawia się raportowanie ESG, które pozwala uporządkować dane dotyczące odpowiedzialności organizacji. W dalszej części wyjaśniamy, na czym polega ten proces, kogo dotyczy i z jakimi wyzwaniami wiąże się jego przygotowanie.
Czym jest raportowanie ESG?
Raportowanie ESG to sposób przedstawiania informacji o działalności firmy w trzech obszarach: środowiskowym, społecznym oraz związanym z zarządzaniem organizacją. Skrót ESG pochodzi od angielskich słów environmental, social i governance, które odnoszą się do wpływu przedsiębiorstwa na otoczenie oraz sposobu podejmowania decyzji.
W praktyce raportowanie esg polega na zbieraniu danych, ich analizie oraz publikowaniu w formie raportu lub sprawozdania. Celem takiego dokumentu jest pokazanie, jak firma działa w dłuższej perspektywie i jakie skutki przynoszą jej decyzje.
Najczęściej w raportach pojawiają się informacje dotyczące:
- zużycia energii i surowców;
- warunków pracy i bezpieczeństwa;
- relacji z klientami i dostawcami;
- zasad zarządzania i kontroli wewnętrznej.
Zakres danych może się różnić w zależności od branży, wielkości przedsiębiorstwa i obowiązujących przepisów.
Dlaczego raportowanie ESG zyskuje znaczenie?
Jeszcze kilka lat temu takie raporty przygotowywały głównie duże korporacje, które chciały pokazać swoje działania w zakresie odpowiedzialności społecznej. Obecnie sytuacja się zmienia, ponieważ coraz więcej regulacji wymaga ujawniania danych niefinansowych.
Raportowanie ESG staje się elementem oceny wiarygodności firmy, szczególnie wtedy, gdy współpracuje ona z dużymi partnerami lub korzysta z finansowania zewnętrznego. Instytucje finansowe i inwestorzy chcą wiedzieć, czy działalność przedsiębiorstwa nie wiąże się z ryzykiem środowiskowym lub społecznym.
Znaczenie raportów rośnie także dlatego, że:
- ułatwiają porównywanie firm w tej samej branży;
- pokazują sposób zarządzania ryzykiem;
- pomagają w planowaniu długoterminowych działań;
- zwiększają przejrzystość wobec partnerów biznesowych.
Z tego powodu raportowanie esg przestaje być dodatkiem do sprawozdania finansowego i zaczyna pełnić rolę osobnego dokumentu.
Jakie obszary obejmuje raport ESG?
Każdy raport odnosi się do trzech grup zagadnień, które razem tworzą pełny obraz działalności przedsiębiorstwa. Choć nazwy tych obszarów są stałe, ich zakres może wyglądać inaczej w zależności od charakteru firmy.
Dla lepszego zrozumienia można zestawić je w prostym porównaniu:
| Obszar | Zakres informacji |
|---|---|
| Środowisko | emisje, zużycie energii, gospodarka odpadami |
| Sprawy społeczne | pracownicy, bezpieczeństwo, relacje z otoczeniem |
| Zarządzanie | struktura firmy, procedury, nadzór |
Pełne raportowanie ESG wymaga spojrzenia na firmę szerzej niż przez wyniki finansowe, ponieważ obejmuje także skutki działań widoczne dopiero po czasie.
Kogo dotyczy obowiązek raportowania ESG?
Nie każda organizacja musi przygotowywać raport w takim samym zakresie. Obowiązki zależą od wielkości firmy, formy prawnej oraz przepisów obowiązujących w danym kraju. W ostatnich latach wprowadzono regulacje, które stopniowo rozszerzają grupę podmiotów objętych raportowaniem.
Najczęściej obowiązek pojawia się w przypadku:
- dużych spółek;
- firm notowanych na giełdzie;
- instytucji finansowych;
- organizacji działających w sektorach o dużym wpływie na środowisko.
Nawet jeśli firma nie ma formalnego obowiązku, partnerzy biznesowi mogą oczekiwać danych ESG jako warunku współpracy. W praktyce oznacza to, że raportowanie stopniowo obejmuje także mniejsze przedsiębiorstwa.
Jak wygląda przygotowanie raportu ESG w praktyce?
Proces tworzenia raportu zwykle trwa kilka miesięcy, ponieważ wymaga zebrania danych z różnych działów firmy. Najwięcej czasu zajmuje uporządkowanie informacji, które wcześniej nie były gromadzone w jednym miejscu.
Typowy przebieg prac obejmuje kilka etapów:
- Zebranie danych dotyczących działalności firmy.
- Określenie obszarów wymagających opisania w raporcie.
- Analizę wpływu działalności na środowisko i społeczeństwo.
- Przygotowanie dokumentu zgodnego z obowiązującymi standardami.
Największym wyzwaniem bywa nie samo napisanie raportu, lecz wcześniejsze uporządkowanie procesów w firmie. Bez tego trudno przedstawić spójne informacje.
Co zmienia raportowanie ESG w działaniu firmy?
Regularne przygotowywanie raportów wpływa na sposób zarządzania organizacją, ponieważ wymaga patrzenia na decyzje w dłuższej perspektywie. Dane zbierane do raportu pokazują, które działania przynoszą efekty, a które powodują problemy.
W wielu firmach raportowanie ESG prowadzi do:
- lepszego planowania inwestycji;
- większej kontroli nad kosztami energii i surowców;
- większej przejrzystości w relacjach z partnerami;
- dokładniejszego opisu ryzyk.
Z tego powodu raport nie jest jedynie formalnym dokumentem. W wielu przypadkach staje się narzędziem, które pomaga uporządkować sposób działania firmy i lepiej zrozumieć konsekwencje podejmowanych decyzji.